ՌԵՍՏՈՐԱՆՆԵՐ
ԱԶԳԱՅԻՆ ԽՈՀԱՆՈՑ
Պետք է փորձել
Հարիսա
Հարիսան ազգային խոր արմատներ ունեցող ծիսական և տոնական ուտեստ Է, որը պատրաստվում է հանդիսավոր օրերին՝ որպես միասնության, առատության և բարօրության խորհրդանիշ։ Ուտեստը պատրաստում են ցորենի ձավարով և մսով (հավ, ոչխար կամ տավար), որոնք երկար ժամանակ եփում են ջրով՝ անընդհատ հարելով փայտե թիակով, մինչև մածուցիկ զանգված դառնալը։ Մատուցման ժամանակ հարիսայի վրա լցնում են հալած յուղ։ Այս բաղադրությունը կապված է ցորենի պաշտամունքի հետ՝ որպես կյանքի և ազգի հարատևության խորհրդանիշ։ Ավանդության համաձայն՝ երբ Գրիգոր Լուսավորիչը դուրս է գալիս Խոր Վիրապից և գալիս Վաղարշապատ, որոշում է կոչունք կազմակերպել, այսինքն՝ հրավեր անել ու հյուրասիրել եկեղեցու շուրջ հավաքված ժողովրդին։ Ուտեստի պատրաստման համար ոչխարներ է մորթել տալիս ու կանչում երիտասարդներին, որպեսզի հարեն կերակուրը․ «Հարե՛ք սա»: Այդ արտահայտությունից էլ, ծագել է «հարիսա» անվանումը։
ԱԶԳԱՅԻՆ ԽՄԻՉՔՆԵՐ
Պետք է փորձել
Բացահայտեք հայկական գարեջրի յուրօրինակ աշխարհը
Հայաստանն առավել հայտնի է իր կոնյակի և գինու մշակույթով, այդուհանդերձ, վերջին տարիներին երկրում արագ զարգանում է նաև արհեստագործական (քրաֆթ) գարեջրի մշակույթը, որը դառնում է նոր հետաքրքիր ուղղություն ինչպես տեղացիների, այնպես էլ զբոսաշրջիկների համար։
Գարեջրի արտադրությունը Հայաստանում ունի հնագույն պատմություն։ Դեռևս մ.թ.ա. 5-րդ դարում հույն փիլիսոփա Քսենոփոնը, իր «Անաբասիս» աշխատության մեջ, նկարագրում է, թե ինչպես է Հին Հայաստանի գյուղերից մեկում տեսել գարու ըմպելիք՝ պահված կավե անոթներում։ Նա պատմում է. «Կավե անոթներում պահվում էին ցորեն, գարի և գարու ըմպելիք։ Խմիչքի մեջ լողում էին գարու հատիկներ, իսկ անոթի վերին մասում խրված էին եղեգներ, որոնց միջոցով մարդիկ խմում էին խմիչքը։ Ջրի հետ չխառնված գարեջուրը շատ թունդ էր, բայց տեղացիների համար այն հաճելի էր և սիրված»։ Այս վկայությունը փաստում է, որ գարեջուրը հայկական մշակույթում հայտնի է դեռ հազարամյակներից ի վեր։
