ՊԱՏՄԱՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ՇԵՆՔԵՐ ԵՎ ՎԱՅՐԵՐ

1953

Արամ Խաչատրյան համերգասրահը Երևանի ճարտարապետական գոհարներից է: Այն իր դռները բացել է 1953 թվականի մայիսի 17-ին «Հայֆիլհարմոնիայի Մեծ դահլիճ» անվամբ: 1979 թվականից ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդի որոշմամբ այն կրում է հայ նշանավոր կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ Արամ Խաչատրյանի անունը:

Հայ մեծանուն ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանը շենքն ի սկզբանե նախագծել է ձմեռային և ամառային դահլիճների տեսքով` երկու ամֆիթատրոններով, որոնք բաժանված կլինեին իրենց բեմերով: Հատուկ առիթներով այս երկու բեմերը և դահլիճները պիտի միավորվեին` կազմելով 3000 հանդիսականի համար նախատեսված սրահ (ներկայումս Թամանյանի նախագծած շինության մի մասը զբաղեցնում է Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնը, մյուս մասը` Արամ Խաչատրյան համերգասրահը):

Շինության նախագիծը և մակետը, ստեղծված 1937 թ., ներկայացվել են Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսին և արժանացել գլխավոր մրցանակի (Ոսկե մեդալ): Ցավոք, տեխնիկական խնդիրները և առկա պայմանները, ինչպես նաև 1936 թ. Թամանյանի անսպասելի մահը խոչընդոտեցին նախագծի լիարժեք իրականացմանը:

1981-1983 թթ. շենքը լիովին վերակառուցվել և նորացվել է: Հետագայում ենթակա կառույցները և հանդերձասենյակները վերանորոգվել են հայկական մարմարով և փայտով: Համերգասրահը վերակազմվել է նոր նստատեղերով, փոխվել են հին լուսամփոփները, բեմը վերազինվել է ժամանակակից հարմարանքներով:

Այսօր Արամ Խաչատրյան համերգասրահը նախատեսված է 1276 հանդիսականի համար: Այլ նշանավոր կառույցների պես շենքի սկզբնական տեսքը նշանակալի փոփոխություններ է կրել: Նախասրահի բացառիկ հատակը, նախագծված լինելով որպես համերգասրահի զարդ, ի սկզբանե մտածված էր որպես երկշերտ ապակե կոմպոզիցիա: Մի շերտը պետք է ծառայեր որպես համերգասրահի հատակ և պետք է ձևավորված լիներ հայկական գորգի նմանությամբ: Մյուսը պետք է լիներ նեքևում գտնվող սրճարանի առաստաղը և պատված լիներ հատուկ ապակիով: Երկու շերտերի միջև պետք է տեղադրված լինեին սրճարանի տարածքը լուսավորող լուսամփոփներ: Համապատասխան տեխնիկական միջոցների բացակայության պատճառով նախագիծը չի իրականացվել::

Համերգասրահի առջևում գտնվում է Արամ Խաչատրյանի արձանը (հեղինակ` Յուրի Պետրոսյան), որը տեղադրվել է 1999 թ. հունիսի 6-ին` կոմպոզիտորի ծննդյան օրը: Քանդակը լրացնում է Ֆրանսիայի հրապարակի տպավորիչ տեսարանը: