Հայաստանի ազգային պատկերասրահը հիմնադրվել է 1921 թվականին` Խորհրդային Հայաստանի կառավարության որոշմամբ, որպես Պետական թանգարանի հինգ բաժիններից մեկը` արվեստի բաժինը: Թանգարանի տնօրեն է նշանակվել Մարտիրոս Սարյանը: Որպես Հայաստանի առաջին պետական թանգարան այցելուների համար պաշտոնապես բացվել է 1921 թվականի օգոստոսի 14-ին:
Սկսեց գործել Երևանի «ձիաքարշiի» (ձիու երկաթուղու) առաջին գիծը՝ սկզբում Աստաֆևսկայա (ներկայիս Աբովյան) փողոցով, իսկ ավելի ուշ՝ դեպի երկաթուղային կայարան։